Szkoła Psychologicznej Pomocy Okołoporodowej

Program

• I rok

  I rok służy przede wszystkim opisaniu zjawisk i pokazaniu perspektywy psychologicznej tematu, o którym mało się mówi w literaturze. Tworzymy język do opisu zjawisk wewnątrzpsychicznych i zewnętrznych.

  • Rozpoczęcie. Przedstawienie się. Refleksja nad przyczynami dla których chcemy zajmować się pomocą okołoporodową. Motywy świadome i nieświadome. Język, którym się posługujemy. Kontakt w sytuacji pomagania kobiecie/parze w okresie okołoporodowym: specyfika tej sytuacji, możliwe bariery i wyzwania, na co warto zwracać szczególną uwagę. Jaki rodzaj pomocy jest możliwy? Wsparcie, interwencja kryzysowa, konsultacja, psychoterapia? 
  • Macierzyństwo jako punkt zwrotny w życiu kobiety. Kulturowy obraz macierzyństwa i jak wpływa na naszą pracę. Dlaczego matki są tak surowo oceniane? Dlaczego w Polsce rodzi się coraz mniej dzieci? Próba rozumienia zjawisk społecznych, które wpływają na nasza pracę. 
  • Jak dziś ludzie stają się rodzicami? Cud natury czy cud techniki? Czynniki psychologiczne, biologiczne, społeczne niepłodności. Jej wpływ na relację partnerską, sferę seksualną, życie pary w oczekiwaniu na dziecko. Drogi wyjścia z niepłodności. 
  • Życie wewnętrzne kobiety w ciąży. Emocjonalność kobiety w ciąży, rewizja tożsamości, przejrzystość psychiczna i kryzysy. Dylematy wokół cielesności – zaburzenia żywienia, seksualność. Różnorodne nastawienia do ciąży. Ciąża jako zjawisko konstruowane społecznie. 
  • Świat wewnątrz łona. Zarodek, embrion, płód, dziecko. Co wiemy o możliwości płodu do nawiązywania relacji ze światem? Co wiemy o rozwoju wewnątrzpłodowym? W jaki sposób dziecko przeżywa swoje narodziny? 
  • Mężczyzna i ojciec. Przed jakimi wyzwaniami stają dziś mężczyźni, którzy stają się ojcami? Mężczyzna w ciąży, w szkole rodzenia, na sali porodowej. „Nowy ojciec” wobec wyzwań transgeneracyjnych. 
  • Poród jako doświadczenie graniczne. Poród jako zjawisko psychologiczne. Trauma porodowa – przyczyny i konsekwencje. Jak traumatyczny poród wpływa na relacje z dzieckiem? Jak wspierać parę w przygotowaniu do porodu? 
  • Zmącony obraz – Okołoporodowe zaburzenia psychiczne: depresja, zaburzenia żywienia, psychoza poporodowa, PTSD.   Ocena ryzyka dla matki, ocena ryzyka dla dziecka, ocena ryzyka dla rodzeństwa. Depresja poporodowa a karmienie piersią. Depresja poporodowa a jakość związku. Depresja poporodowa w doświadczeniu dziecka. Rola wczesnej interwencji. 
  •  „Twarz matki jako zwierciadło dziecka.” Pierwszy kontakt z dzieckiem po porodzie. Fizjologia „złotej godziny”, rola wsparcia psychologicznego w karmieniu piersią.

• II rok

  II rok jest poświęcony oddziaływaniom psychologicznym. Przedstawimy techniki pracy, podamy studia przypadków, będziemy ćwiczyć pomaganie w konkretnych sytuacjach.

  Zajęcia obowiązkowe:

  • Niepłodność – leczenie. Zaawansowane metody leczenia niepłodności: dawstwo gamet i zarodków oraz surogacja. Podstawowe informacje o możliwościach i leczeniu niepłodności najbardziej zaawansowanymi metodami; kontekst emocjonalny, społeczny, kulturowy; trudności, dylematy emocjonalne, bioetyczne i duchowe wypływające z decyzji o posiadaniu potomstwa dzięki pomocy osoby trzeciej; niepłodność społeczna. Ciąża po leczeniu niepłodności: Specyfika przeżywania ciąży i porodu przez osoby z doświadczeniem niepłodności; straty okołoporodowe w kontekście niepłodności i ich wpływ na przebieg ciąży; konceptualizacja dziecka i najczęstsze problemy emocjonalne pojawiające się u kobiet, mężczyzn i par na etapie ciąży. Rodzicielstwo po doświadczeniu niepłodności: Czy rodzicielstwo po niepłodności różni się od tego po spontanicznej ciąży? Jak pracować z pacjentami z problemem niepłodności? Pierwsze konsultacje z osobą/ parą z niepłodnością: na jakie pytania warto szukać odpowiedzi i na czym koncentrować się słuchając osoby/pary podczas pierwszych sesji; jak zawierać kontrakt; co warto eksplorować; jakich trudności może doświadczać terapeuta w pracy z osobami z niepłodnością i na jakie pytania powinien sobie odpowiedzieć przed rozpoczęciem pracy.  Najczęstsze problemy z jakimi styka się i pracuje terapeuta z osobą/parą z niepłodnością; jakie postawy i umiejętności terapeuty oraz techniki terapeutyczne mogą być przydatne podczas pracy; czym różni się praca z osobami z niepłodnością od pracy z innymi klientami/pacjentami. 
  • Konsultacja w pracy okołoporodowej jako narzędzie pracy. Wyzwania z jakimi się borykamy w pierwszym kontakcie.Z kim jest nam trudno pracować i dlaczego. Analiza własnych ograniczeń. Konsultacja jako narzędzie pierwszej pomocy. Schemat wywiadu z rodziną na temat dziecka i na temat rodziców. Konsultacja po zdarzeniu traumatycznym. Ćwiczenie pierwszej konsultacji – z kobietą w ciąży, kobietą, która chce ciążę przerwać, po trudnym porodzie, po utracie, z problemami relacyjnymi. Ćwiczenia na materiale własnym. 
  • Miało być inaczej. Ciąża powikłana, ciąża wysokiego ryzyka, narodziny wcześniaka, dziecka z wadą. Perspektywa matki, ojca, dziecka i personelu medycznego. Doświadczenie pobytu na oddziale intensywnej opieki noworodka. Doświadczenie przedwczesnego porodu jako doświadczenie traumy/utraty. Rozwijanie się więzi po urodzeniu wcześniaka lub dziecka chorego. Sytuacja psychologiczna matki i ojca (w tym podobieństwa i różnice) w obliczu porodu przedwczesnego i hospitalizacji dziecka – opieka skoncentrowana na rodzinie jako system wspierający noworodka i rodzinę. 
  • Gdy ciąża ciąży. Pomoc kobiecie z depresją okołoporodową oraz z chorobami przewlekłymi. Kiedy wystarczy konsultacja? Kilka konsultacji?  Terapia ograniczona w czasie? Kiedy trzeba odesłać do psychiatry? Dlaczego praca w zespole ma sens? Różne modele pracy. Jak odróżniać depresję po stracie od depresji maskującej gniew. Przykłady prac, analiza interwencji. 
  • Utraty. Od strony medycznej, formalnej. Rodzaje strat, konteksty (religijny, kulturowy). Wewnętrzny świat osoby po stracie – o żałobie w kontekście psychologicznym i neurobiologicznym, o specyfice żałoby po stracie okołoporodowej. Czy poronienie zawsze jest przeżywane jako strata? Co może oznaczać strata na etapie większej idealizacji dziecka, o stracie mieszczącej wiele utrat. O zazdrości, o dynamice relacji pary po stracie. O terminacji – fakty i refleksje. Kontekst społeczny i kulturowy.   
  • Utraty- ciąg dalszy. O ciąży, która przychodzi po stracie. O grupach wsparcia – kontrakt, zasady prowadzenia, przyjmowania, sytuacje szczególne. Specyfika pracy interwencyjnej – jak towarzyszyć przed, w trakcie i bezpośrednio po stracie ujmując różne konteksty takich spotkań. Realność szpitala- system i jego aktualne możliwości. Praca skoncentrowania na wsparciu a praca terapeutyczna. Gdzie są granice pomocy psychologicznej. Jak różnicować wsparcie w żałobie, interwencję, pracę z traumą i pracę psychoterapeutyczną związaną z np. wątkiem utrat z przeszłości. 
  • Trauma relacyjna we wczesnym okresie życia dziecka. Czego możemy się dowiedzieć z obserwacji niemowląt? Jak rozwija się „ja” dziecka i co może stanąć na przeszkodzie temu rozwojowi? Jak powstaje trauma relacyjna – kiedy na więź działają siły przeciwstawne. Co rani bardziej – nadmiar czy niedostatek? Jak możemy rozumieć wrogość wobec niemowlęcia.  Dlaczego niemowlęta dysocjują? Rozumienie procesów nieświadomych uruchamianych przez sam fakt pojawienia się dziecka „na scenie” rodziny. Jak rozkodować język niemowlęcia, jak pomóc rodzicom
    „odczytywać” dziecko. 
  • Jak pracować? Psychoedukacja czy praca terapeutyczna. Jak prowadzić zajęcia w szkole rodzenia? Dylematy wokół kontraktów w okresie okołoporodowym: konieczność dopasowywania się do możliwości osób w okresie okołoporodowym. Współpraca z innymi specjalistami np. doradczyniami laktacyjnymi i fizjoterapeutkami w prywatnym gabinecie: wspólne prowadzenie pacjentek, etyka w przekazywaniu sobie informacji, łączenie punktów widzenia, tworzenie grup dla specjalistek okołoporodowych. Jak uczyć psychologii okołoporodowej tak aby to było wspierające? Przykłady pracy – analiza interwencji. 
  • Zakończenie – potrzebna cała wioska. Czyli jak stworzyć leczące środowisko: grupy zabawowe, kręgi matek, grupy wsparcia, grupy terapeutyczne. Jakie wyzwania stawia przed terapeutką/terapeutą praca z grupą, proces tworzenia grupy, kontrakt, setting. Przykład pracy grupowej – „urodziłam życie” i inne. Analiza zapisów sesji grupowych. Jak tworzyć wspólnotę osób pomagających (a może własny ośrodek?) i dlaczego jest takie ważne dbać także o siebie w tej pracy.